DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi, Türkiye’de genç emeğine ilişkin çarpıcı veriler içeren “Türkiye’de Genç Emeği Raporu”nu yayımladı. TÜİK, OECD ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine dayanan rapora göre, 15-24 yaş arası gençlerin yalnızca yüzde 39,5’i istihdam edilebiliyor, kalan yüzde 60,5’i ise iş gücüne dahil olamıyor.
Çocuk Emeği Meşrulaştırılıyor
Raporda, 15 yaşın çocukluk sınırında olduğuna dikkat çekilerek, bu yaş grubunun istihdam verilerine dahil edilmesinin çocuk emeğini görünmezleştirdiği ve meşrulaştırdığı vurgulandı.
Genç Kadınlar Daha Dezavantajlı
İş gücüne katılım oranlarında cinsiyet uçurumu dikkat çekiyor. 15-24 yaş arasındaki erkeklerin istihdam oranı yüzde 51,7 (yaklaşık 3 milyon 119 bin kişi) iken, aynı yaş grubundaki kadınların oranı yalnızca yüzde 26,4 (yaklaşık 1 milyon 490 bin kişi) oldu. Bu veriler, erkeklerin iş gücüne katılım oranının kadınların iki katı olduğunu ortaya koyuyor.
Eğitim Arttıkça İşsizlik de Artıyor
Rapor, üniversite mezunu gençlerin istihdam oranının beklendiği gibi yüksek olmadığını gösteriyor. 15-24 yaş grubunda üniversite mezunlarının istihdam oranı yüzde 56,5, mesleki ve teknik lise mezunlarının ise yüzde 57,3 olarak kaydedildi. Genel lise mezunlarında bu oran yüzde 36,4’te kaldı.
Türkiye OECD Ortalamasının Gerisinde
2023 itibarıyla Türkiye’de genç istihdam oranı yüzde 37,6 olarak ölçülürken, bu oran OECD ortalaması olan yüzde 43,7’nin gerisinde kaldı. Ancak AB ortalaması olan yüzde 35,8’in üzerinde yer aldı.
NEET Gençler: Her Dört Gençten Biri Ne Eğitimde Ne İstihdamda
Rapora göre, 15-29 yaş arası gençlerin yüzde 25,9’u (4 milyon 676 bin kişi), ne eğitimde ne de istihdamda (NEET) yer alıyor. NEET statüsündeki genç kadınların sayısı, erkeklerin iki katından fazla.
Bu yaş grubundaki erkeklerin 1 milyon 448 bini (yüzde 15,7) NEET iken, kadınlarda bu sayı 3 milyon 228 bine (yüzde 36,5) çıktı. Bu durum, her üç genç kadından birinin eğitimde olmadığı gibi çalışma hayatına da dahil olamadığını gösteriyor.
Geniş Tanımlı Genç İşsizliği Yüzde 37,3
2024’ün son çeyreğinde, 15-24 yaş arası gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 37,3 olarak ölçüldü. Aynı dönemde dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 15,7 olurken, iki tanım arasındaki fark 21,6 puanı buldu.
Erkeklerde dar tanımlı işsizlik yüzde 11,5, geniş tanımlı ise yüzde 31,2; kadınlarda ise dar tanımlı yüzde 22,9, geniş tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 46,7 seviyesinde gerçekleşti.
Sendikalaşma Oranı Çok Düşük
15-29 yaş aralığında çalışan 9,2 milyon gençten yalnızca yüzde 9’u sendikalı. 15-19 yaş aralığında bu oran yüzde 0,52 ile neredeyse yok denecek kadar az.
Gençlikte Yoksulluk Derinleşiyor
Türkiye genelinde yoksulluk oranı yüzde 13,3 iken, 15-24 yaş arası gençlerde bu oran yüzde 17,1’e, 0-14 yaş arası çocuklarda ise yüzde 21,8’e ulaşıyor. Genç kadınlar arasında yoksulluk oranı yüzde 18,6 ile daha da yüksek seyrediyor.
Sonuç: Genç Emeği Görünmüyor
Raporda yer alan verilere göre, Türkiye’de gençlerin önemli bir kısmı ne eğitim sistemi içinde yer alabiliyor ne de istihdam olanaklarına erişebiliyor. Özellikle genç kadınlar, üniversite mezunları ve çocuk yaşta çalışanlar açısından ciddi yapısal sorunlar dikkat çekiyor. Gençliğe dair sosyal politikaların eksikliği, geleceğe dair umutsuzluğu ve eşitsizliği derinleştiriyor.
News
